سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


اخبار

معنی علامتهای G, H+, E, 3G و LTE برروی تلفن همراه چیست؟

هر یک از این علامت های اینترنت که بر روی تلفن همراه شما نشان داده می شود به شما می گوید که به چه نوع از شبکه داده ها وصل شده اید،و این شبکه های مختلف با امکانات و سرعت اتصال به اینترنت بسیار متفاوتی ارائه خواهندشد.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

رابطه هنر سنتی ایران و درمان بیماری های روحی

تحقیقات سال های اخیر نشان داده است که هنر می تواند تاثیر شایان توجهی بر بیماران در بهبود برقراری ارتباط، غلبه بر استرس و کشف جنبه های مختلف شخصیتشان داشته باشد. 1394-01-12

ادامه مطلب
سایر

هزینه های دسته گل عروس

گل‌ها یکی از آن عناصر زیبا در یک عروسی هستند که واقعا ً می‌تواند همه چیز را به هم نزدیک کند. از موضوع تان به رنگ پس‌زمینه ، گل‌های عروسی شما بخش واقعا جادویی روز عروسی هستند . ما در این مطلب هزینه های لازم برای خرید یک دسته گل عروس را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
 خودرو

بررسی مشخصات فنی تویوتا کرولا + امکانات و قیمت

کرولا از جمله خودروهای سواری صاحب‌ نام شرکت ژاپنی تویوتا به شمار می‌رود که در ایران نیز هواداران فراوانی دارد و به طور کامل یک محصول شناخته شده محسوب می‌شود.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طراحی و تزیین کیک عروسی

در برنامه ریزی عروسی وظایف زیادی وجود دارد که فرصت خلاقیت بیش از حد را در مراسم عروسی فراهم می کند ، از جمله تزئینات ، موسیقی ، دلال ها ، در این صورت شما اجازه بدهید که برنامه ریزان عروسی این مسائل را حل کنند و اما کیک عروسی به معنای واقعی کلمه و استعاری کیفیت همه ی آنها را بالا می برد ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

بهداشت روانی چیست

علائم و نشانه هایی در رفتار و خلق و خوی افراد وجود دارد که از طریق آن ها می توان به داشتن یا نداشتن سلامت و بهداشت روانی هر فرد پی برد.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

هنرمندانی که خودکشی کردند

نگاهی به زندگینامه ی شاعران، نویسنده ها و هنرمندان جهان؛ افرادی که از میان آنها با خودکشی جان سپرده اند، شگفت زده خواهیم شد.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

آرامگاه این مشاهیر ایرانی خارج از ایران است

در میان مشاهیر ایرانی آرامگاه ابدی برخی خارج از مرزهای ایران قرار دارد که در این مطلب مروری بر این چهره های سرشناس فرهنگ و ادب داشته ایم که توصیه میکنیم تا پایان مطلب همراه ما باشید.

ادامه مطلب
سایر

هزینه عکاسی مراسم عروسی

زمانی که به روز عروسی خود نزدیک می شوید ، می‌خواهید مطمئن شوید که عکس‌های عالی می‌گیرید تا خاطرات عالی خود را ثبت کنید . عکاسی از مراسم عروسی یکی از محبوب‌ترین قسمت ها در هنگام ازدواج است . در واقع ، ۹۹ % از تمام زوج‌ها در ایران یک عکاس مراسم عروسی برای گرفتن عکس در مراسم عروسی خواهند داشت . ما در این مطلب هزینه عکاسی مراسم عروسی را با شما در میان می گذاریم ...

ادامه مطلب

سراسر وب

ورزشی

برای لاغر کردن صورت چه کنیم؟

چهره هرکسی منحصر به خود اوست ، اما اگر از گونه های تپل و غبغب خود ناراضی هستید می توانید امور را به دست خود بگیرید و تغییر ایجاد کنید.

ادامه مطلب
ورزشی

تناسب اندام و سلامتی برای روز عروسی

در دنیایی که همه چیز ماشینی شده و فست فود ها بخش جدایی ناپذیر زندگی انسان ها شده اند و چاقی اجتناب ناپذیر مینماید، لاغری آرزویی دست نیافتنی به نظر میرسد. انواع داروها، ورزش ها، دستگاه های مختلف و جراحی ها هر روز از تلویریون تبلیغ میشود که میتواند وزن افراد را کاهش دهد. اما برخی اوقات چاقی، مامنی برای سودجویانی است ...

ادامه مطلب
مد و استایل

چه کفش پاشنه بلندی بپوشیم ؟

با هر مدل لباس مجلسی چه کفش پاشنه بلندی بپوشیم ؟ انواع لباس مجلسی های کوتاه و بلند به کفش هایی با پاشنه های مختلف نیاز دارند, روش انتخاب کفش پاشنه بلند برای انواع لباس مجلسی را در ادامه ملاحظه کنید.

ادامه مطلب
اخبار

آغاز مهلت مجدد ثبت نام آزمون دستیاری پزشکی

مرکز سنجش و پذیرش وزارت بهداشت برای ویرایش و ثبت نام آزمون دستیاری پزشکی مهلت مجدد در نظر گرفت.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طراحی و تزیین کیک عروسی

در برنامه ریزی عروسی وظایف زیادی وجود دارد که فرصت خلاقیت بیش از حد را در مراسم عروسی فراهم می کند ، از جمله تزئینات ، موسیقی ، دلال ها ، در این صورت شما اجازه بدهید که برنامه ریزان عروسی این مسائل را حل کنند و اما کیک عروسی به معنای واقعی کلمه و استعاری کیفیت همه ی آنها را بالا می برد ...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

آلزایمر و هنرمندان

هنرمندان، آسیب پذیرترین افراد نسبت به ابتلا به آلزایمر هستند.

ادامه مطلب
سبک زندگی

خدمات عروسی در تهران

ما در این مطلب لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی می کنیم تا در بین بهترین خدمات عروسی در تهران ، خدمات عروسی مربوط به مراسم خود را پیدا کرده و قدم به قدم عروسی و مراسم خود را برنامه ریزی کرده ، جهت ادامه مطلب دکمه بیشتر را زده تا لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی کنیم ...

ادامه مطلب
اخبار

سازمان تامین اجتماعی استخدام می کند

مدیرکل امور اداری سازمان تامین اجتماعی از استخدام پیمانی در بهمن ماه جاری خبر داد.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

مراقبت از مو

احتمالا همه ما در اهمیت بالای مو در ظاهرمان شک نداریم، اینکه مو داشته باشیم و موی ما آراسته و زیبا باشد. در دنیای امروز به دلایل مختلف مانند ورود بیش از حد مواد شیمیایی به زندگی، آلودگی هوا، مواد غذایی نامناسب، استرس و خیلی چیزهای دیگر بسیاری از مردم با مشکلاتی در رابطه با موی خود مواجهند ...

ادامه مطلب

مطالب جالب

 آرایش و زیبایی

نکات بهترین مراقبت برای پوست

داشتی پوستی زیبا و شاداب در جذابیت، تاثیر بسزایی دارد و به همین خاطر است که برای همه ما سلامت پوست مهم است. به این منظور باید درباره آن بدانیم و برنامه ای برای مراقبت از آن داشته باشیم ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

کاهش آنی دردهای جسمی با تکنیک های جالب

در هر لحظه از زندگی ممکن است با درد های جسمی مختلفی مثل بریدگی و نیش حیوانات مواجه شویم بهتر است نکات کمک اولیه آن را بدانیم.

ادامه مطلب
ورزشی

کاهش وزن در یک هفته، در هفت روز تا 8 کیلو لاغر کنید!

امروزه افراد زیادی از مشکل چاقی رنج می برند و به دنبال روشی برای کاهش وزن سریع و سالم هستند. راه های موثری وجود دارد که می توانید فقط در یک هفته 8 کیلو لاغر کنید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

روش برخورد با مادرشوهر

یکی از مسائلی که عروس¬ها با آن روبرو میشوند و به مشکلی عمده برای اکثر آنها بدل میشود، ارتباطشان با مادر شوهرشان است. اما باید بدانید که برقراری رابطه با مادر شوهر آنقدرها هم که فکر میکنید کار سختی نیست. اگر بتوانید به او نشان دهید که دوستش دارید و به او احترام میگذارید کار تمام است؛ همیشه این نکته را مد نظر داشته باشید که احترام گذاشتن به دیگران ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

تکنولوژی و فرهنگ

به تکنولوژی باید نگاه بینابینی داشت , "نیل پستمن" خود را جزو منتقدان تکنولوژی می داند (نویسنده کتاب تکنوپولی) در عین حال از ویژگی های مثبت تکنولوژی چشم نمی پوشد به استناد سخن فروید : نمی توانیم بگوییم تکنولوژی برای ما چیزهای لذت بخش نداشته است ، ما در این مطلب درباره تکنولوژی و فرهنگ با شما صحبت خواهیم کرد ...

ادامه مطلب
سایر

مردی که از طریق حرف زدن با حیوانات پولدار شد!

یک مرد روانپزشک ادعا کرده است که می تواند با تمام حیوان زنده و مرده ارتباط برقرار کند.

ادامه مطلب
سبک زندگی

عکاسی عروسی و آتلیه عروس

یکی از مهم ترین قدم های هر عروسی و داماد برای مراسم عروسی انتخاب یک آتلیه عروس خوب و رزرو کردن بهترین آتلیه عروس برای عکاسی و فیلم برداری مراسم عروسی می باشد ، ما در این مطلب بهترین آتلیه های عروس را به شما عروس و داماد های عزیز معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
مذهبی

حکم بازی با ورق برای تفریح

آیا اگر افراد بدون شرط بندی و قصد قمار و بُرد و باخت و کسب درآمد، بلکه فقط برای سرگرمی و مشغول بودن، مبادرت به بازی با ورق کنند، آن افراد مرتکب حرام شده اند؟

ادامه مطلب
سایر

راهنمای برگزاری مراسم عروسی

آقایان و خانم های عزیز وقتی می خواهند ازدواج کنند ناخوداگاه دچار استرس و نگرانی می شوند که عروسی و مراسم عروسیشان چگونه برگذار شود ، وب سایت بلاک مگ در این وسط به کمک شما عزیزان می آید و به عنوان یک سایت عروسی و یک سایت مراسم عروسی به شما کمک خواهد کرد تا یک مراسم عروسی بدون دغدغه را برگذار نمایید که ...

ادامه مطلب