سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


 آرایش و زیبایی

اشتباهات بزرگ در آرایش عروس

هنگامی که روز عروسی شما فرا می‌رسد، همه چشم‌ها به سمت شما خواهد بود و زمان شما برای درخشیدن است . شما زیباترین لباس را انتخاب کرده‌اید ، یک مدل موی جدید را برنامه‌ریزی کرده‌اید ، و تمام چیزهایی که برای کامل کردن ظاهر باقی مانده ، کمی آرایش است ...

ادامه مطلب
اخبار

کارکنان استارتاپ ها و تاکسی های اینترنتی بیمه می شوند

مسئله بیمه همواره از اساسی ترین مشکلات شاغلین است که در شرکت های استارتاپی و دورکاری کمتر دیده می شد که این موضوع به دست "رضا الفت نسب" در دست پیگری است

ادامه مطلب
سبک زندگی

آداب هدیه دادن و هدیه گرفتن

هدیه دادن و هدیه گرفتن از سنت های بسیار قدیمی انسان است و قدمتی طولانی به اندازه بشر دارد و انسان ها در مراسم ها و جشن های مختلف به همدیگر هدیه میدهند. امروزه اصل هدیه دادن قسمت مهمی از تعاملات میان انسان هاست و به نوع رابطه آنها شخصیت میبخشد و به تقویت آن کمک میکند. هدیه دادن نوعی رازش قائل شدن برای طرف مقابل است ...

ادامه مطلب
سایر

حقایقی جالب در مورد ماهی ها که باید بدانید

ماهی ها موجودات آبزی مهره داری هستند که دارای حدود 30 هزار گونه در جهان می باشند و جالب است از حقایقی که در مورد آن ها و زندگی شان وجود دارد بدانید.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

ترفند خاموش نشدن لپ تاپ در دانلود شبانه

با ترفندی کاربردی که در ادامه به شما آموزش خواهیم داد نکات جالبی از قبیل قرار دادن لپ تاپ در حالت کم مصرف در حین دانلود شبانه و خاموش نشدن لپ تاپ با بستن درب و ... را فرا خوهید گرفت.

ادامه مطلب
سایر

آسمان کدام شهرها تمیزترین هوای دنیا را دارد؟

آیا می دانید کدام شهرها در جهان تمیز ترین آب و هوای جهان را دارند؟ شهر وایت هورس، شهر کلگری و شهر هلسینکی از نمونه شهر هایی هستند که تمیز ترین آب و هوا را دارند.

ادامه مطلب
 روانشناسی

افراد دروغگو را چگونه بشناسیم ؟ + علت دروغگویی

دروغگویی یکی از عادات بدی است که انسان از کودکی به آن مبتلا می شود و افراد دروغگو خصوصیات و رفتارهای خاصی دارند که از روی آن ها می توان این افراد را شناخت.

ادامه مطلب
مذهبی

واقعا نماز فرد شراب خوار 40 روز قبول نیست ؟ چرا؟

شراب خواری یکی از گناهان کبیره در دین اسلام است که طبق آیات قرآن و احادیث امامان و پیامبران نماز فرد شراب خوار تا 40 روز مورد قبول خداوند نیست.

ادامه مطلب
سایر

نکات مهم درباره ساقدوش در مراسم عروسی

بنابراین شما یک ساقدوش خواهید بود ، چقدر هیجان‌انگیز ! اما تا آنجا که سعی می‌کنید و تصور می‌کنید و برای آن آماده می‌شوید , واقعا ً باید آن را کاملا ً درک کنید . از کسی که قبلا ً این افتخار را داشته‌است , در اینجا چند چیز وجود دارد که هیچ‌کس در مورد ساقدوش بودن به شما نمی‌گوید ...

ادامه مطلب

سراسر وب

سلامت و بهداشت

نشانه های ظاهری و رفتاری اعتیاد چیست ؟

افراد مبتلا به اعتیاد نشانه هایی در رفتار و ظاهرشان وجود دارد که می توانید با دانستن آن ها فرد معتاد را تشخیص دهید.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

اصول معاشقه

قسمت بسیار مهمی از هر ازدواج، رابطه جنسی میان زن و مرد است؛ اما تعداد زیادی از زوج ها با نگاهی سرسری از آن میگذرند. درحالی که عدم سلامت در این نوع رابطه، سبب مشکلات فراوان و حتی طلاق میشود. در این نوشتار، رابطه جنسی صحیح و مناسب را از دید طرفین شرح میدهیم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

مزون لباس عروس در تهران با قیمت مناسب

در سرتاسر جهان تمام دختر خانم ها آرزوی پوشیدن لباس عروس بر تن خود را دارند ، آرزویی که فقط یک بار برای هر دختر خانم رخ می دهد و به خاطر همین باید لباس عروس از همه لحاظ شیک و جذاب و زیبا باشد زیرا در مراسم عروسی اولین چیزی که به چشم می آید لباس عروسی است که عروس خانم بر تن دارد ، بنابراین باید در انتخاب لباس عروس و مزون لباس عروس دقت بفرمایید ...

ادامه مطلب
سایر

تبلیغات در سایت بلاک مگ

یکی از مهمترین قسمت های موفقیت کسب و کار های اینترنتی تبلیغات گسترده در اینترنت است ، سایت بلاک مگ به عنوان مرجع تخصصی خدمات عروسی با بهترین و بهینه ترین تعرفه ها کسب و کار عروسی شما را در سرتاسر کشور به عروس و داماد هایی که در شرف عروسی هستند معرفی می کند و به کسب و کار شما رونق می بخشد ...

ادامه مطلب
 خودرو

علت بالا رفتن آمپر آب؛ راه‌حل و پیشگیری از آن

علت بالا رفتن آمپر آب در ماشین‌ها اغلب به دلیل استاندارد نبودن دمای آب رادیاتور است. بی کیفیت بودن آب، خرابی ترموستات، نشتی قطعات و ... از جمله دلایل بالا رفتن آمپر آب هستند.

ادامه مطلب
سبک زندگی

زندگی پس از طلاق را به آرامش برسان

پس از طلاق همه چیز برای شما درهم ریخته و درگیر کننده است ، افکار و احساساتتان به سمت و سویی می رود و شما را به زندگی مشترک گذشته باز می گرداند در این شرایط باید اینطور رفتار کنید.

ادامه مطلب
سایر

اس ام اس زیبا و جدید تولدت مبارک دخترم

اس ام اس های بسیار زیبا و جذاب تولدت مبارک از طرف پدر و مادر به دختر را در این مطلب مشاهده نموده و سپس زیباترین متن را برای بیان تبریک تولد دخترتان انتخاب نمایید.

ادامه مطلب
سایر

مجله اینترنتی بلاک مگ

مجله های اینترنتی و پورتال های جامع اینترنتی و عروسی یک از مباحث جذاب دنیای اینترنت می باشد که طرفدارهای زیاد خود را دارد ، ما در این وسط یکی از جذاب ترین مجله های اینترنتی و پورتال های جامع عروسی را برای شما عزیزان طراحی کرده ایم تا بتوانید از تمام موضوعات ان بهره لازم را ببرید که ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

انواع ساندویچ سرد لذیذ و مغذی

انواع ساندویچ سرد را می توان با گوشت و سبزیجات متنوعی تهیه کرده و به عنوان یک عصرانه، یک شام خوشمزه و یا میان وعده ای سالم برای دانش آموزان مورد استفاده قرار داد.

ادامه مطلب

مطالب جالب

سایر

کودک 2 ساله ای که دور دنیا سفر می کند

کودک 2 ساله ای در حال حاضر به طور بسیار جالب از 24 کشور و پنج قاره بازدید کرده است، تصاویر آن را در ادامه مشاهده می نمایید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

عکاسی عروسی و آتلیه عروس

یکی از مهم ترین قدم های هر عروسی و داماد برای مراسم عروسی انتخاب یک آتلیه عروس خوب و رزرو کردن بهترین آتلیه عروس برای عکاسی و فیلم برداری مراسم عروسی می باشد ، ما در این مطلب بهترین آتلیه های عروس را به شما عروس و داماد های عزیز معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
 خودرو

جدیدترین گل آرایی ماشین عروس

از اهمیت شب عروسی و مراسم آن هر چه بگوییم شاید کم باشد، اتفاقی که روند آینده زندگی ما را مشخص میکند و خاطراتش برای همیشه در ذهنمان میماند. در این میان مهم است که هزینه هایمان را به شکل صحیح مدیریت کنیم تا مراسمی رویایی داشته باشیم تا همه درباره آن صحبت کنند و زیر بار قرض و بدهی هم نرویم ...

ادامه مطلب
مذهبی

حکم بازی با ورق برای تفریح

آیا اگر افراد بدون شرط بندی و قصد قمار و بُرد و باخت و کسب درآمد، بلکه فقط برای سرگرمی و مشغول بودن، مبادرت به بازی با ورق کنند، آن افراد مرتکب حرام شده اند؟

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

آلزایمر و هنرمندان

هنرمندان، آسیب پذیرترین افراد نسبت به ابتلا به آلزایمر هستند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

بهترین آرایشگاه های مردانه تهران

مدل و آرایش داماد هم یکی از ملزومات مراسم عروسی می باشد که باید توجه زیادی به این موضوع داشت تا داماد بهترین مدل مو و آرایش را داشته باشد پس باید دنبال بهترین آرایشگاه مردانه باشید تا مدل مو و آرایش داماد نیز به بهترین شیوه انجام بگیرد ، ما در این پست بهترین آرایشگاه مردانه تهران را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

پایه های اصلی یک “تغذیه سالم” برای زنان و مردان

“تغذیه سالم” یعنی مصرف مواد غذایی مورد نیاز بدن در طول روز که توسط متخصصان تغذیه اصلی ترین بخش آن معرفی شده است.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

ماسکی که وز و خشکی مو را فوری رفع می کند

کسانی که موهای وز و خشک دارند برای درمان و رفع آن می توانند با مواد طبیعی و خانگی ماسک مو بسازند و با استفاده از آن ها موهای صاف و نرمی داشته باشند.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه “خورش ماست اصفهانی

یکی از غذاهایی که مردم اصفهان با شرایط زیستی خاص خود طبخ می کنند، حلیمی است به نام خورش ماست. در این مطلب آموزش “خورش ماست اصفهانی” را برای شما در آشپزخانه بلاک مگ در نظر گرفته ایم.

ادامه مطلب