سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


مذهبی

رحلت پیامبر یا شهادت پیامبر اکرم

روایات مختلفی اعم از شیعه و سنی وجود دارد که رحلت پیامبر را مرگ طبیعی ندانسته و شهادت می دانند. این روایات می توانند موضوع شهادت پیامبر اکرم (ص) را اثبات نمایند.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

روش باز کردن قفل دستگاههای اندرویدی بدون رمز

هر چه گذاشتن رمز برای تبلت و گوشی های پیشرفته متفاوت تر می شود امکان فراموش کردن و قفل شدن آنها نیز بیشتر می شود. راهکارهای مختلفی وجود دارد که می توانید قفل دستگاههای اندرویدی را بدون رمز باز کرده و ارد شوید.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه سالاد میوه برای کودک

سالاد میوه برای کودک نوعی از سالادها است که در عین راحتی بسیار خوشمزه است.این دستور تهیه را می توانید در آشپزخانه بلاک مگ ببینید.

ادامه مطلب
مد و استایل

گرانقیمت ترین لباس عروس ها در دنیا

لباس های عروس با رنگ طلایی در دنیای امروزی مد شده اند ! اگر می خواهی روز بزرگ عروسی خودت بدرخشی ، با این ۶ تا لباس عروسی که باعث درخشش و زیبایی شما می شود رو امتحان کن . در این مطلب گرانقیمت ترین و شیکترین لباس عروس ها در دنیا را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
اخبار

علیرضا بیرانوند در آستانه جدایی از پرسپولیس !

پس از جدایی برانکو از پرسپولیس و رفتن علی علیپور از این تیم احتمال جدایی علیرضا بیرانوند هم وجود دارد.

ادامه مطلب
مد و استایل

انتخاب جواهرات عروسی

یکی از مواردی که عروس خانم ها نیاز به راهنمایی دارند انتخاب جواهرات عروسی است ، برای اینکه اطلاعات لازم برای انتخاب حلقه و جواهرات عروسی داشته باشد حتما این پست از مجله عروسی را مطالعه بفرمایید ، ما در این مطلب چگونگی روبرو شدن با فرایند انتخاب حلقه و جواهرات عروسی را با شما در میان می گذاریم ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

چند راهکار برای داشتن پوست زیبا

"رنگ رخساره خبر میدهد از سر درون". این عبارت کوتاه و قدیمی به راستی حق مطلب را ادا میکند و نشان میدهد از زمان های قدیم به یک واقعیت واقف بوده اند: پوست زیبا نشانه سلامتی است. داشتن پوست زیبا از اساسی ترین رموز زیبایی و جذابیت به شمار میرود ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

چه هدیه ای یک خانم را خوشحال می کند ؟

یکی از مشکلات همیشگی آقایان انتخاب و خرید یک هدیه مناسب برای خانم هاست اما کار سختی نیست دادن چند هدیه با توجه به سلیقه آن ها برای هر خانمی مناسب است.

ادامه مطلب
سبک زندگی

آتلیه عروس ارزان

یکی از دغدغه های هر عروس و داماد قرار داد بستن با یک آتلیه عروس ارزان قیمت می باشد که هم از لحاظ قیمت و هم از لحاظ کیفیت عکاسی مناسب باشد ، ما در وبسایت بلاک مگ در سرتاسر ایران لیست قیمت آتلیه های عروس ارزان را در اختیار شما عزیزان قرار می دهیم ، در ادامه مطلب آتلیه های عروس با قیمت مناسب را به شما عروس و داماد های عزیز معرفی می کنیم .

ادامه مطلب

سراسر وب

مد و استایل

قوانین ست کردن رنگ لباس

اگر میخواهید با قوانین و اصول ست کردن رنگ لباس در دنیای مد آشنا شوید و بدانید کدام رنگ ها با هم قابل ست شدن هستند با ما همراه باشید.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه سالاد آووکادو

سالاد آووکادو یکی از سالاد‌های مدرن و جدید است که در کنار طعم بی‌نظیر خود، ارزش غذایی بالایی هم دارد. در این مطلب چند مدل سالاد خوشمزه آووکادو با ترکیب‌های مختلف آورده شده‌است.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

بهداشت روانی چیست

علائم و نشانه هایی در رفتار و خلق و خوی افراد وجود دارد که از طریق آن ها می توان به داشتن یا نداشتن سلامت و بهداشت روانی هر فرد پی برد.

ادامه مطلب
سایر

بهترین دسته گلهای عروسی

اگر شما دسته گل عروسی را دوست داریئ ، می توانید این ۶ دسته گل عروسی را برای سال ۲۰۱۹ مورد ستایش قرار خواهید داد ! در اینجا بهترین دسته گلهای عروسی گرداوری شده‌است که می توانید از آنها ایده بگیرید ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

عکس های عروسی

از نظر همه مردم یکی از قسمت هایی که بیشترین خاطره را برای عروس و داماد دارد عکس هایی هستند که در مراسم عروسی می گیرند و در واقع باید برای مراسم عروسی بهترین و زیباترین عکس های عروسی را گرفت تا در سال های آینده خاطره های بهترین روز زندگی که روز عروسی است زنده شود ، به همین خاطر ما در این مطلب بهترین عکس های عروسی را که در گالری عکس بلاک مگ وجود دارد را به شما نشان می دهیم ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

خورشت بامیه ؛ طرز تهیه کامل خورشت بامیه

در اواسط پخت بامیه و نمک و زرد چوبه و رب را به آن اضافه کنید. بامیه را تاحدی بپزید که له نشود. لیمو عمانی را با پوست قطعه قطعه کرده و ... برای پخت خورش بامیه لذیذ و دلچسب با آشپزخانه بلاک مگ همراه ما باشید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

عکاسی از یک عروسی از نامزدی تا پذیرایی

چه می‌شود اگر شما بتوانید تمام این لحظات را قبل از روز عروسی ثبت کنید ؟ این لحظات چقدر شگفت‌انگیز بود ؟ خوب ، یک راه برای انجام این کار وجود دارد و تمام طول آن کمی آماده‌سازی است تا مطمئن شوید آن خاطراتی را دارید که به مدت یک عمر طول خواهند کشید.

ادامه مطلب
سایر

گل فروشی آنلاین

همه ما ادما در یک روز از زندگیمان به یک گل فروشی احتیاج پیدا می کنیم تا برای مناسبتی که در نظرمان است گل مورد نظر خودمان را پیدا کنیم ، این مناسبت ها می تواند شامل روز پدر ، روز مادر ، تولد ، عروسی ، ازدواج باشد که مهم ترین در بین این مراسمات می تواند مراسم عروسی باشد که عروس و داماد می خواهند یک دسته گل عروسی یا شاخ گل عروسی و یا جعبه گل عروسی داشته باشند...

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

بهترین فیلم‌ های آل پاچینو

وقتی حرف از آل پاچینو در میان باشد، اولین فیلمی که به خاطر می آوریم «پدرخوانده» است. «بوی خوش زن» ،«وکیل مدافع شیطان» و «بی خوابی» هم از جمله بهترین فیلم های آل پاچینو به شمار می‌آیند.

ادامه مطلب

مطالب جالب

مد و استایل

چگونه یک لباس عروس مناسب انتخاب کنیم

یکی از مهم ترین و دشوار ترین کارهایی که عروس خانم ها برای عروسی خود دارند انتخاب مدل لباس عروس است که در این رابطه مهم ترین مورد ممکنه توجه کردن به فرم و شکل اندام بدن است ، ما در مجله تخصصی بلاک مگ نکات و راهنمایی های لازمه را در رابطه با انتخاب لباس عروس به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

ترفند بازکردن الگوی “قفل گوشی اندروید

اینکه الگوی قفل گوشی را فراموش کنید عجیب نیست اما چگونه میتوان الگوی قفل گوشی های اندروید را باز کرد ؟ این ترفند را در بلاک مگ بیاموزید.

ادامه مطلب
سایر

مراسم عقد محضری

مراسم عقد از آیین های ایران باستان و متعلق به دوران زرتشت است که پس از آشنایی خانواده عروس و داماد با هم و شیرینی خوران برگذار میشود. چگونگی برگذاری این مراسم در مناطق مختلف ایران متفاوت است، مثلا برخی جاها هزینه مراسم بر عهده خانواده عروس است و داماد با کیک و گل به مراسم می آید، اما در برخی دیگر، داماد علاوه بر هزینه عروسی، هزینه مراسم عقد را هم بر عهده میگیرد و در عوض عروس جهاز را تهیه میکند و به خانه داماد می آورد ...

ادامه مطلب
مذهبی

فتوای مراجع درباره رشوه خواری و فرد رشوه گیرنده

یکی از بلاهای بزرگ که از دیرباز دامنگیر بشر شده و امروز نیز با شدت بیشتر ادامه دارد، موضوع رشوه خواری است

ادامه مطلب
اخبار

آغاز مهلت مجدد ثبت نام آزمون دستیاری پزشکی

مرکز سنجش و پذیرش وزارت بهداشت برای ویرایش و ثبت نام آزمون دستیاری پزشکی مهلت مجدد در نظر گرفت.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه “کوفته قلقلی” با گوشت چرخ کرده

“کوفته قلقلی” در بسیاری از غذاها مورد استفاده قرار میگیرد. و با برنج، پاستا و نان سرو میشود.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

سالن زیبایی عروس در تهران

در یک مراسم عروسی همواره توجه خاصی به آرایش عروس و آرایش داماد می شود و همواره عروس و داماد ها به دنباله بهترین سالن های زیبایی و آرایشگاه ها هستن تا آرایش و میکاپ روز عروسی خود را دست آنها بسپارند ، وب سایت بلاک مگ برای راحت کار شما عزیزان بانک سالن زیبایی و آرایشگاه را راه انداخته است که ...

ادامه مطلب
سایر

اس ام اس زیبا و عاشقانه جدید

اس ام اس عاشقانه جدید و جملات زیبا در پیام کوتاه برای عشقتان در این بخش از سرگرمی اس ام اس سایت بلاک مگ در اختیارتان گذاشته ایم.

ادامه مطلب
ورزشی

مشخصات و وزن توپ بسکتبال

وزن توپ بسکتبال بسته به مسابقاتی و بازیکنان متفاوت است. توپ بسکتبال چندین سایز دارد و هر سایز برای جنسیت و سن خاصی مناسب است.

ادامه مطلب