سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


سلامت و بهداشت

آموزش مراقبت های دوران بارداری

دوران بارداری برای مادران بسیار لذت بخش و رویایی می باشد. اما خانم هایی که در دوران بارداری به سر می برند چه میزان از مراقبت های دوران بارداری اطلاع دارند؟ خانم دکتر فیروزه روستا کارشناس ارشد مامایی اطلاعات مهم و موثری برای خانم های باردار دارند.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

بهترین فیلم‌ های آل پاچینو

وقتی حرف از آل پاچینو در میان باشد، اولین فیلمی که به خاطر می آوریم «پدرخوانده» است. «بوی خوش زن» ،«وکیل مدافع شیطان» و «بی خوابی» هم از جمله بهترین فیلم های آل پاچینو به شمار می‌آیند.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

چیدمان میز برای صبحانه ای دلچسب

صبحانه مهمترین وعده غذایی هر فردی است. که می تواند انرژی بسیار را برای فعالیت های روزانه از آن بدست آورد. پس با چیدن یک میز صبحانه عالی این وعده غذایی را می توان دلچسب تر از همیشه کرد تا کسی نتواند به راحتی از کنار آن بگذرد.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

ترفند بازکردن الگوی “قفل گوشی اندروید

اینکه الگوی قفل گوشی را فراموش کنید عجیب نیست اما چگونه میتوان الگوی قفل گوشی های اندروید را باز کرد ؟ این ترفند را در بلاک مگ بیاموزید.

ادامه مطلب
دانش و فناوری

اختراع شگفت انگیز ژاپنی ها که جهان را زیر و رو می کند

اختراعات عجیب و شگفت انگیز کشور ژاپن بسیار فراوان و کم نظیر می باشد و می توان گفت اختراع های این کشور در دنیا حرف اول را می زند.

ادامه مطلب
سایر

حقایقی جالب در مورد ماهی ها که باید بدانید

ماهی ها موجودات آبزی مهره داری هستند که دارای حدود 30 هزار گونه در جهان می باشند و جالب است از حقایقی که در مورد آن ها و زندگی شان وجود دارد بدانید.

ادامه مطلب
اخبار

مجازات جدید برای مرتکبین اسیدپاشی تصویب شد

نمایندگان مجلس مجازات جدید برای مرتکبین اسیدپاشی را تصویب کردند.

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

راههای مراقبت از ناخن

اگر در شرف ازدواج و عروسی هستید و اگر دوست دارید ناخن هایی محکم و زیبا داشته باشید و سلامت آنها را تضمین کنید باید با راه های مراقبت از آنها آشنا باشید و عادات غذایی و بهداشتی سالمی را در پیش بگیرید. مراقبت از ناخن شمال بخشهای مختلفی از جمله استفاده از مواد غذایی مفید برای ناخن و رعایت بهداشت ناخن است. بدین منظور بهتر است ابتدا ساختمان ناخن را بشناسیم.

ادامه مطلب
سبک زندگی

مهمترین نکات دوران نامزدی

دوران نامزدی یکی از خاطره انگیز ترین و به یاد ماندنی ترین دوران های زندگی هر آدمی است؛ دورانی که در آن زن و مرد با شور و شوق فراوان با هم آشنا میشوند و برای آینده مشترکشان زمینه سازی میکنند. اما باید شیوه درست رفتار در این ایام را دانست و نباید با برخی کارها شیرینی آن را به کام تلخ کرد. دوران نامزدی دورانی است که خواستگاری انجام شده، شیرینی خورده شده و همه روزهای خوش را به انتظار نشسته اند ...

ادامه مطلب

سراسر وب

سایر

چه کسانی را به عنوان ساقدوش انتخاب کنیم

برای عروس ها در سرتاسر دنیا ، انتخاب ساقدوش عروس در هنگام برنامه‌ریزی برای عروسی رویایی شان یک اولویت مهم است . اما قبل از اینکه شما به ساقدوش عروسی خود پیشنهاد کنید ، توصیه می‌کنیم که این کار ها را انجام دهید تا واقعا ً درک کنید که چه کسی در این موقعیت خاص کنار شما می‌ایستد تا انتخاب مناسبی در دراز مدت باشد . برای کمک به ارتباط دادن شما با تیم ساقدوش هایتان ، ما چند نکته مهم برای شما گردآوری کرده‌ایم ...

ادامه مطلب
 خودرو

بررسی مشخصات پرادو + امکانات و قیمت

پرادو از جمله محصولات قدیمی شرکت ژاپنی تویوتا به شمار می‌رود که توانایی‌های متعددی دارد و در ایران نیز مانند بسیاری از نقاط جهان کاملا شناخته شده است.

ادامه مطلب
 خودرو

مراحل عیب یابی و تعویض فیوز خودرو

برای عیب یابی و تعویض فیوز خودرو، ابتدا جعبه فیوز را پیدا کنید و با یک مولتی متر یا با نگاه کردن، فیوز سوخته را پیدا کنید و آن را تعویض کنید. همیشه تعدادی فیوز زاپاس در خودرو داشته باشید.

ادامه مطلب
مد و استایل

راهنمای انتخاب گردنبند عروسی

گردنبند عروسی یک از قسمت های مهم و جذاب مراسم عروسی است و در هر عکسی که در مراسم عروسی می گیرید گردنبند عروسی نیز وجود دارد ، در این مطلب ما به شما نشان می دهیم که چگونه یک گردنبند شیک و مناسب را برای مراسم عروسی خود انتخاب کنید ، با ما باشید در ادامه مطلب ...

ادامه مطلب
مد و استایل

در زمستان چگونه لباس بپوشیم؟

همانطور که همه ما می دانیم آب و هوای زمستان اصلا قابل پیشبینی نیست ، مثلا بعضی اوقات منظم زمین را برف پوشانده است ، و در بعضی جاها یخبندان است و در جاهای دیگر باران می بارد یا در کنار دریاها هوا عموما مرطوب و وحشی است ، ما در این مطلب به شما نشان می دهیم که در زمستان چه نوع تیپی بزنید که همواره خوش تیپ باشید ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

بهترین آرایشگاه های مردانه تهران

مدل و آرایش داماد هم یکی از ملزومات مراسم عروسی می باشد که باید توجه زیادی به این موضوع داشت تا داماد بهترین مدل مو و آرایش را داشته باشد پس باید دنبال بهترین آرایشگاه مردانه باشید تا مدل مو و آرایش داماد نیز به بهترین شیوه انجام بگیرد ، ما در این پست بهترین آرایشگاه مردانه تهران را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

هنگام ریختن مایعات روی لپ تاپ چه کنیم؟

ریختن مایعات روی لپ تاپ یکی از مشکلات کاربران هست که در این مطلب ما به شما می گویم بعد از خیس شدن لب تاب چه کار باید کنید.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

قنادی خوب

یکی از مهمترین و جذاب ترین مسائل در هر عروسی انتخاب یک کیک عروسی مناسب برای مراسم عروسی می باشد که هر عروس و داماد می خواهد بهترین و شیکترین کیک عروسی را در مراسم عروسی خود داشته باشد که هم از نظر زیبایی و هم نظر خوشمزگی عالی باشد ، برای انتخاب یک کیک عروسی مناسب روش های مختلفی وجود دارد که ما در این مطلب شما عروس و داماد های عزیز را با قنادی آنلاین آشنا می کنیم ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

رازهای ماندگاری رنگ مو

وقتی که موهای خود را رنگ می کنید باید به فکر این باشید که ماندگاری این رنگ مو را بیشتر کنید و این کار به دلایل زیادی بستگی دارد مانند شستشو و راه های دیگر ، پس شما می توانید با رعایت کردن نکات زیر و دقیق انجام دادن آنها ماندگاری رنگ موی خود را چند برابر کنید ، در ادامه مطلب نکات و رازهای ماندگار رنگ مو را با شما در میان می گذاریم...

ادامه مطلب

مطالب جالب

 روانشناسی

روانشناسان برای برخورد با افراد مغرور

در اطراف همه افرادی خودخواه و مغرور هستند که با رفتارهایشان باعث نابودی اعتماد به نفس شما می شوند و شما باید با برخوردی مناسب با این افراد ارتباط برقرار کنید.

ادامه مطلب
سبک زندگی

تمیز کردن و رفع بوی بد ماشین لباسشویی

تمیز کردن بدنه ماشین لباسشویی کار ساده ای است اما رفع بوی بد و تمیز کردن لاستیک ماشین لباسشویی تمام اتوماتیک نیاز به دقت بیشتری خواهد داشت.

ادامه مطلب
 روانشناسی

شخصیت شناسی از روی رنگها

طبق نظریه های روانشناسی هر فردی که رنگ هایی را برای خود برمیگزیند نشان گر خصوصیت اخلاقی او می باشد ، رنگ ها در سرتاسر زندگی ما رخنه کرده اند و هر رنگ برای خود یک داستان خاص دارد پس ما باید رنگ ها را شناسیم ، به همین خاطر ما در این مطلب شما را با روانشناسی رنگ ها آشنا می کنیم ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

10 شرط مهم پیش از ازدواج

بیشتر دلایل شکست در ازدواج مربوط به عدم آگاهی طرفین از نحوه انتخاب شریک مناسب زندگی خود است.قبل از ازدواج شرطهایی وجود دارد که توجه به آنها می تواند بسیاری از افراد را که در آستانه ازدواج قرار دارند و در انتخاب خود دو دل شده اند را نجات دهد که ما در این مطلب به بررسی شرط ازدواج هایی که نباید فراموش کرد ...

ادامه مطلب
اخبار

سازمان تامین اجتماعی استخدام می کند

مدیرکل امور اداری سازمان تامین اجتماعی از استخدام پیمانی در بهمن ماه جاری خبر داد.

ادامه مطلب
مد و استایل

انتخاب لباس عروس

لباس عروسی شما احتمالا ً مهم‌ترین خرید عروسی است و خرید آن می‌تواند تجربه خوبی باشد . در اینجا چند نکته برای انتخاب لباس عروس در نظر گرفته شده‌است . خرید لباس باید تجربه‌ای لذت بخش باشد ، متاسفانه , بسیاری از عروس‌ها اولین باری است که برای خرید لباس عروسی می‌روند . سردرگمی در زمان انتصاب , لباس‌های نمونه که مناسب نیستند , مغازه‌های غیر دوستانه و لباس‌های رویایی که زمانی وحشتناک به نظر می‌رسند , همگی می‌توانند با هم ترکیب‌شده و یک سفر خرید از جهنم بسازند .

ادامه مطلب
 خودرو

ماشین عروس مناسب

در تئوری شما باید برای حمل و نقل در روز مراسم عروسی از ماشین عروس استفاده نمایید و یک ماشین عروس مناسب تهیه بفرمایید اما اگر شما می خواهید به سرعت در شب مراسم عروسی لباس عروس خود را عوض کرده و داخل ماشین عروس شوید بهتر است قبل از انجام این کار یک تصمیم گیری مناسب برای انتخاب ماشین عروس خود داشته باشید ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

ماه عسل عروس و داماد

ماه عسل یکی از اجزای جدیدالورود مراسم عروسی امروزه ایرانیان است، بدین معنا که در مراسم عروسی سنتی ایرانی وجود ندارد و از فرهنگ های غربی وارد شده است. به هر روی امروزه ماه عسل توسط فرهنگ ما مورد پذیرش واقع شده است و توجه ویژه ای از سوی زوج های جوان به این مسافرت دونفره بعد از ازدواج میشود. در فرهنگ غربی، عروس و داماد بعد از مراسم ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

شب یلدا

ما در این مطلب در مورد فلسفه شب یلدا با شما صحبت خواهیم کرد ، شب یلدا برای ایرانیان از گذشته یک شب خاصی بود چون مردم ایران زمین همیشه آگاهی خاصی در مورد پیرامون خود داشته اند ، ما باید بدانیم فلسفه شب یلدا چیست و چرا با این نام نام گذاری شده است ...

ادامه مطلب